Cách đệm piano cho nhạc nhẹ

**unchunso** · 18-01-2005, 01:43 AM

Tình hình thấy bác sĩ bảo trong box toàn nói về har nên tui mạo muội viết 1 chút về piano trong nhạc nhẹ. Hic..vì trình độ có hạn nên trong bài biết có gì sai sót xin bà con lượng thứ và góp ý...
Trong nhạc nhẹ hiện nay nhiều nhất tui thấy vẫn là những bản balad nhẹ nhàng nên trong bài này tui chỉ nói về cách đệm balad, ai có nhu cầu hỏi thêm về các kiểu đệm khác xin hẹn các bài sau!! ^^
Điều đầu tiên khi đệm 1 bài hát hoặc chơi 1 ca khúc trện piano là ta phải thuộc hòa âm của nó (trước kia gọi là hòa thanh nhưng ko chính xác nên đã bị đổi thành hòa âm) mà cụ thể là các hợp âm khi đệm.
Rồi!! coi như biết về hòa âm rồi (nếu ko biết thì có cách tìm hòa âm tui sẽ nói sau) vấn đề bây giờ là kiểu đệm làm sao cho hay.
Chia làm 2 kiểu đệm chính:
A.Đệm hòa âm only, ít đường nét giai điệu. Thường sử sụng trong đệm hát hoặc cho 1 nhạc cụ chơi giai điệu.
B. Đệm hòa âm và đồng thời chơi cả giai điệu, cái này dùng cho đệm hát khi người hát ko nắm vững giai điệu hoặc chơi solo piano 1 ca khúc.
Và bây giờ là chi tiết:
A: Đệm hòa âm ko giai điệu:
1. Kiểu đệm đơn giản nhất hay dùng cho đệm hát mà người hát nhịp ko chắc lắm ^^ đó là cả 2 tay đều bấm hợp âm và chơi như đập nhịp. Ví dụ hợp âm Đô trưởng nhịp 4/4: 2 tay đều bấm đô-mi-sol (có thể mỗi tay bấm 4 nốt cho dày) và chơi nốt đen như đập nhịp.
Một biến cách của kiểu này là thêm 1 nốt vào giữa các nốt đen để thay đổi 1 chút. Tốt nhất là thêm bậc 5 (vd đô trưởng thì thêm nốt sol) vào phía dưới và chỉ thêm ở tay phải, tay trái vẫn bấm hợp âm (nốt đen), như vậy tay trái chơi hợp âm, tay trái bấm hợp âm(nốt đen) + nốt sol(nốt đơn) => nghe sẽ dày hơn, đầy đặn hơn.
2. Đây là kiểu đệm mà các bạn có thể gặp rất nhiều trong các tác phẩm của richard Clayderman. Đó là rải các nốt chính của hợp âm trên những quảng rộng (thường là chơi nốt đơn). VD: hợp âm đô trưởng đo-mi-sol rải thành đô - sol - mí. và nhắc lại 2 nốt sol-mí cho tới hết ô nhịp. chơi như vậy ở 1 tay (thường là tay trái) tay còn lại thì giữ nhịp bằng cách chơi hợp âm (nốt đen) như kiểu đệm trên. Kiểu này cũng có những biến cách để cho âm thanh vang lên dầy hơn. VD ko bấm đô - sol -mí mà bấm đô - sol - đô+mí..vv.vv..
3. rải hợp âm nhưng dùng móc kép 2 tay đuổi nhau, sử dụng âm khu khá rộng của đàn piano.Có thể rải xuôi chiều, đảo chiều. Cái này ko có gì để nói nhiều.
4. Tổng hợp của 3 loại trên (hay dùng nhất) nói đơn giản nó chính là sự kết hợp của 3 loại trên 1 cách hài hòa nhất, hợp với tính chất âm nhạc của bản nhạc mình đang chơi nhât. VD: tay trái chơi loại 3, tay phải chơi loại 1, thay đổi kiểu đệm khi hết 1 đoạn nhạc..vv..vv.
Có nhiều kiểu đệm phức tạp hơn nhưng tui chỉ kể ra 4 kiểu đơn giản nhất dễ tập nhất khi chơi.
B. chơi cả hợp âm + giai điệu
Thật ra các kỹ thuật của loại này cũng như trên chỉ khác 1 điều tay phải bạn phải chơi giai điệu của ca khúc (hoặc bản nhạc) tay trái thì đệm theo cách kiểu như trên nhưng làm sao để giai điệu quện vào hợp âm (cái này muốn hay thi phải tập nhiều^^)
1 điểm phải chú ý ở đây đó là khi tay phải chơi giai điệu ko chỉ đơn thuần là giai điệu ko mà phải lồng các hợp âm vào trong đó. Đơn giản vì bạn có năm ngón tay mà giai điệu chỉ dùng hết có..1 đến 2 ngón. ^.^ KO thể để phí các ngón còn lại được hãy chơi thêm hợp âm vào (quan trọng là chơi đúng chỗ VD nhịp mạnh chẳng hạn) nhưng đừng làm dụng quá ko thì nó sẽ rất ầm ỹ và xóa nhòa hết giai điệu đó.

Phù sơ sơ là như vậy. Còn điểm rất rất quan trọng trong đệm balad đó là các câu nối, câu hốt, câu kết( chính những cái này tạo nên các phong cách của người nhạc công) tui sẽ nói trong 1 bài khác hoặc ai đó nói dùm tui vì cái đó tui cũng ko giỏi! hì hì...
Trong lúc viết bài bối rối có gì sơ suất xin được lượng thứ....tui sẽ sửa sau! hì hì

**xiaobang** · 18-01-2005, 10:31 AM

Unchunso viet hay đấy, tác giả Lan Đài cũng có một quyển sách viết về vấn đề đệm nhạc nhẹ cho piano, trong đó có đưa ra một số cách đệm và phụ họa theo điệu (slow, disco, rhumba, tango, valse, boston, fox ...), trong đó nên đi tay trai và tay phải thế nào. Một số nhà thờ sử dụng lối chơi theo điệu thức (thường là slowrock, rhum ba va bossanova), trong đó tay trái đi điệu, tay phải đi gia điệu trong quãng, , có nhà thờ có pianist giỏi thì chơi cả hai lối. Trong nhạc viện Tp HCM, một số bạn cũng chơi theo cách kết hợp hai lối. bạn unchunso viết tiếp đi, bạn viết hay thiệt đó.
cách đệm ballad bạn nói, không biết có phải là đệm theo điệu thức piano ballad không?

**xiaobang** · 18-01-2005, 11:07 AM

Gửi các bạn một ví dụ về hòa âm đánh chập sử dụng trong đệm piano cho nhạc nhẹ, ví dụ nần trích trong tác phẩm của tác giả Lan đài, bạn nào có hừng thú mình sẽ post tiếp (mình phải viết lại trên overture vì quyển sách cũ lắm, không thể scan được)

**chaolong** · 18-01-2005, 01:07 PM

A: Đệm hòa âm ko giai điệu:
1. Kiểu đệm đơn giản nhất hay dùng cho đệm hát mà người hát nhịp ko chắc lắm ^^ đó là cả 2 tay đều bấm hợp âm và chơi như đập nhịp. Ví dụ hợp âm Đô trưởng nhịp 4/4: 2 tay đều bấm đô-mi-sol (có thể mỗi tay bấm 4 nốt cho dày) và chơi nốt đen như đập nhịp.
Một biến cách của kiểu này là thêm 1 nốt vào giữa các nốt đen để thay đổi 1 chút. Tốt nhất là thêm bậc 5 (vd đô trưởng thì thêm nốt sol) vào phía dưới và chỉ thêm ở tay phải, tay trái vẫn bấm hợp âm (nốt đen), như vậy tay trái chơi hợp âm, tay trái bấm hợp âm(nốt đen) + nốt sol(nốt đơn) => nghe sẽ dày hơn, đầy đặn hơn.

Kiểu này cũng có thể thấy trong một số bài nhạc phổ thông và một số bài nhạc thánh ca trong nhà thờ mà kiểu thường thấy nhất là đi theo nhịp fox 2/4 tay trái giữ âm trầm (bùm) tay phải nhịp (chát): bùm chát bùm chát hoặc bùm chát bùm chát chát, hoặc 3/4 (6/8) bùm chát chát bùm chát chát... Tuy nhiên chỉ thích hợp với các bài có nhịp mạnh, chứ nếu đàn một bài nhạc co tính chất êm dịu, tự sự mà bạn cứ chát xình chát chát bùm thi khổ

Cũng có thể kể đến các các dì phước đàn cái đàn piano cổ ( đàn hơi), giữ nguyên hợp âm cho đến hết ô nhịp hoặc khi sang hợp âm khác nghe ngân nga lên xuống...

2. Đây là kiểu đệm mà các bạn có thể gặp rất nhiều trong các tác phẩm của richard Clayderman. Đó là rải các nốt chính của hợp âm trên những quảng rộng (thường là chơi nốt đơn). VD: hợp âm đô trưởng đo-mi-sol rải thành đô - sol - mí. và nhắc lại 2 nốt sol-mí cho tới hết ô nhịp. chơi như vậy ở 1 tay (thường là tay trái) tay còn lại thì giữ nhịp bằng cách chơi hợp âm (nốt đen) như kiểu đệm trên. Kiểu này cũng có những biến cách để cho âm thanh vang lên dầy hơn. VD ko bấm đô - sol -mí mà bấm đô - sol - đô+mí..vv.vv..
3. rải hợp âm nhưng dùng móc kép 2 tay đuổi nhau, sử dụng âm khu khá rộng của đàn piano.Có thể rải xuôi chiều, đảo chiều. Cái này ko có gì để nói nhiều.

Kiểu này nghe hay nhưng nếu bạn không cố gắng sáng tạo thì chỉ lập đi lập lại ba note cơ bản trong hợp âm, làm cho người nghe thấy nhàm .KIểu này cũng có thể đệm cho người hát nghiệp dư, nếu lỡ người hát có lên trời hoặc xuờng biển thì tiếng đàn rải ra, réo rắt cũng ít nhiều giảm bớt độ chói

4. Tổng hợp của 3 loại trên (hay dùng nhất) nói đơn giản nó chính là sự kết hợp của 3 loại trên 1 cách hài hòa nhất, hợp với tính chất âm nhạc của bản nhạc mình đang chơi nhât. VD: tay trái chơi loại 3, tay phải chơi loại 1, thay đổi kiểu đệm khi hết 1 đoạn nhạc..vv..vv.
Có nhiều kiểu đệm phức tạp hơn nhưng tui chỉ kể ra 4 kiểu đơn giản nhất dễ tập nhất khi chơi.
B. chơi cả hợp âm + giai điệu
Thật ra các kỹ thuật của loại này cũng như trên chỉ khác 1 điều tay phải bạn phải chơi giai điệu của ca khúc (hoặc bản nhạc) tay trái thì đệm theo cách kiểu như trên nhưng làm sao để giai điệu quện vào hợp âm (cái này muốn hay thi phải tập nhiều^^)
1 điểm phải chú ý ở đây đó là khi tay phải chơi giai điệu ko chỉ đơn thuần là giai điệu ko mà phải lồng các hợp âm vào trong đó. Đơn giản vì bạn có năm ngón tay mà giai điệu chỉ dùng hết có..1 đến 2 ngón. ^.^ KO thể để phí các ngón còn lại được hãy chơi thêm hợp âm vào (quan trọng là chơi đúng chỗ VD nhịp mạnh chẳng hạn) nhưng đừng làm dụng quá ko thì nó sẽ rất ầm ỹ và xóa nhòa hết giai điệu đó.

Phù sơ sơ là như vậy. Còn điểm rất rất quan trọng trong đệm balad đó là các câu nối, câu hốt, câu kết( chính những cái này tạo nên các phong cách của người nhạc công) tui sẽ nói trong 1 bài khác hoặc ai đó nói dùm tui vì cái đó tui cũng ko giỏi! hì hì...
Trong lúc viết bài bối rối có gì sơ suất xin được lượng thứ....tui sẽ sửa sau! hì hì

Nói chung CL nghĩ là, ngoài những điều unchunso đã nói, khi đệm modern cần lưu ý các điểm là:

Đúng nhịp: nhiều khi người đàn mê mẩm theo giai điệu mà phi nước đại lúc nào không biết, chỉ tội người hát chạy theo mướt mồ hôi

Đúng hợp âm: dù phăng cỡ nào thi bạn nhớ luôn bảo đảm theo quy tắc của hợp âm, chẳng may sai một nốt, từ Am sang A#, Bb sang... thi nghe sẽ khác ngay, nhiều khi làm hỏng giai điệu.

Sáng tạo: theo CL nghĩ, đây cũng là một điều khá quan trọng, nhất là khi tay phải chi đơn giản chơi giai điệu thỉ bài nhạc sẽ không hay, nhất là ở cuối đoạn, dấu lặng, note tròn, giai đoạn chuyển tiếp từ thấp lên cao, vào điệp khúc, chuyển tông, chuyển từ cung thứ sang cung trưởng, thì khả năng "phăng " là rất quan trọng , có thể bạn chỉ cần luyến láy thêm vài note, hoặc đánh rải theo quãng tám, hoặc dùng hợp âm theo cường độ f tăng dần để dẫn vào điệp khúc hay chuyển từ thứ sang trưởng, hoặc chấm dứt ... Ngon hơn nữa thì vuốt một mạch từ thấp lên cao khi lên cao trào với tốc độ nhanh mạnh, dứt khoát - cái này đòi hỏi "nghề" một chút và đổi khi phải hy sinh đôi bàn tay đẹp ( trầy tay, hehehe) gembleh

Tuy nhiên giống như unchunso, nói, "phăng" kiểu nào cũng phải giữ giai điệu và nhịp điệu, tâm tình bài hát làm chủ đạo. Lưu ý thêm là bên tay trái cũng không nên ghim hợp âm ở một chỗ mà cũng nên phối hợp với tay phải tạo nên giai điệu trầm bổng.

Wow, nói về chuyện sáng tạo này thì thiên hình vạn trạng, mỗi người một kiểu, mà cháo nghĩ rằng mình cũng không nên máy móc học theo từng note nhạc khi người ta đệm, tự nhiên nghe sẽ gượng ép, và ngay cả cùng một người, cùng bài nhạc trước sau đệm chưa hẳn đã giống nhau

Hihi, vài góp ý nho nhỏ, không biết đúng sai thế nào, gọi là góp chút cháo cho diễn đàn thêm vui

**xiaobang** · 18-01-2005, 04:45 PM

Trích "Ngon hơn nữa thì vuốt một mạch từ thấp lên cao khi lên cao trào với tốc độ nhanh mạnh, dứt khoát - cái này đòi hỏi "nghề" một chút và đổi khi phải hy sinh đôi bàn tay đẹp ( trầy tay, hehehe) "

Bạn nói đến kỹ thuật glissando ma nghe giống như bạn tập tạ hay bắt cua đồng vậy đó, chơi như vậy thì lấy gì mà chơi classique nữa

**chaolong** · 18-01-2005, 05:38 PM

hihihi, ông thầy mình đàn kiểu này nhẹ tênh, nhớ hồi đầu học lóm cái này, không biết cách nên tay trầy hềt mả nghe hỏng giống ai

**nuocmua** · 29-07-2005, 07:06 AM

Nuocmua xin cám ơn tất cả các anh chị trong forum này và ban điều hành trang web này. Ngay hôm nay tình cờ biết được trang web này Nuocmua thích thú quá chừng chừng và dừng lại đây mấy giờ liên tục để đọc...đọc...và đọc đã đời... nhất là bài: CHƠI PIANO CHO NHẠC NHẸ cua các anh chị Unchunso, Xiaobang và Chaolong. Bái phục! bái phục! Vậy xin các anh chị chỉ giáo luôn làm sao đề chơi đàn keyboard cũng như piano cho nhạc nhẹ ứng dụng các thể diệu chacha, rumba, tango, valse, boston, slow rock...
Nuocmua xin cảm ơn nhiều lắm lắm !!!!

**Alienvnn** · 31-07-2005, 10:43 AM

wow lâu lắm mới thấy có người đọc lại bài nì hì hì...
Chuyện glissando trầy tay là chuyện thường ngày ở huyện thôi. Các bác nói vuốt ngon, nhẹ chắc là nói về vuốt nốt trắng. Nhưng vuốt nốt đen thì sao?? Nhất là khi chơi trên đang grand... Ặc ặc đau và nặng gần chết, mới tập trầy tay là chuyện khó tránh khỏi.
Còn bạn nước mưa muốn đệm các kiểu cha cha, rumba, tangovv..vv.. thì hãy nghe tiết tấu trống của những điệu đó. Khi nắm chắc tiết tấu thì chơi hợp âm giống như tiết tấu đó. Nếu bác biết chơi guitar thì đây chính là cách đệm guitar nhạc nhẹ, piano cũng thế thôi.
VD:
tango: bạn đã nghe carmen bao giờ chưa phần harabena bạn sẽ bít 1 kiểu đệm piano vừa đơn giản vừa hay. Tiếc thay có nguời nhầm đó là nhạc jazz (^^)
slow rock: nhịp 6/8 trong đó có 2 nhịp mạnh là nhịp 1 và 4.
Như vậy 1 cách đơn giản khi chơi hợp âm C chẳng hạn:
1 2 3 4 5 6
đồ E G đố G E
Cứ như thế lặp đi lặp lại đến khi chuyển hợp âm.
Tay phải thì đánh chập hợp âm vào nhịp 1 và 4 hoặc chơi giai điệu.
Vasle:
Nhịp 3/4 có 1 nhịp mạnh. Riêng điệu valse có nhiều kiểu đệm
Kiểu 1 cho các bài nhanh (valse xoay)
VD trên hợp âm C:
1 2 3
Đồ E+G E+G
Kiểu 2 cho valse trữ tình (chậm hơn nhưng chưa đến mức như boston)
1 2 3
Đồ E G
Kiểu 3 đệm như slow ở trên...
Còn mấy điệu rumba, chacha tôi ko bít phải nói như thế nào vì trên này tôi ko ghi được tiết tấu, điệu này đảo phách khá nhiều nên khó nói quá, bác tự nghe và tìm hiểu nhé good luck!
Ý quên đây là nick mới của tôi, Tôi là Unchunso :supercool
P/s: Ở trên tôi ko bít làm cách nào viết cho đều nhịp với nốt tương ứng nên hơi lệch các bác chịu khó 1 tý nhé :runrun:

**nuocmua** · 31-07-2005, 07:41 PM

Cám ơn Unchunso đã chỉ dẩn cho.

**chaolong** · 01-08-2005, 12:13 PM

Bác Alienvnn cho em xin, vuốt nốt đen thì chính xác là rất đau và nặng đấy, cám ơn bác đã đồng cảm với nỗi đau glissando

**unchunso** · 05-05-2006, 12:27 AM

vào box này thấy các bạn bàn tán sôi nổi quá,nên cũng ngứa nghề,phát biểu linh tinh tý.
+ glissando trên phím đen cần phải là dân có nghề và chịu khó luyện tập(mọi người thường vuốt lên theo chiều có móng tay,còn tớ thì thường làm ngược lại) hiệu quả mang lại rất tuyệt vì mang màu sắc ngũ cung á đông
+ điệu bossa cách đệm có nhiều kiểu nhưng cách tớ hay dùng là bắt chước âm hình trống,đại khái là như thế này.
chia 1 nhip 4/4 thành 8 phách đơn(vd hop am am7)
/ 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 /
tay trái : / * / / / * / * / / / / ( 0 e e )
tay phải: / */ / * / / / * / / * / ( g+c+e )
+ điệu tango : nhiều cách đệm ,nhưng chủ yếu là 2 cách (ngoài ra còn có 1 số chiêu đảo nhịp,tuti,để tạo màu sắc nhưng ko biết nói thế nào nữa,tùy hứng,nên mình ko biết diễn tả nữa).Cơ bản là
cách 1 : giống cách allien nói
cách 2 :
1 2 3 4 5 6 7 8 ( ví dụ hợp âm C )

Tay trái : / * / / / / / / / * / ( c g )
tay phải: / / / * / / * / / * / / ( g+c+e )

tương tự cha cha cha thì âm hình trống đơn giản là thế này,bạn nào mới tập thử tự mò nhé,xong sẽ thấy rất thú vị.mình nghĩ quan trọng là bạn hiểu được âm hình trống của điệu đó như thế nào thì sẽ nghĩ ra cách đệm.

/ 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 /
/ ịch / / chát/ịch /ịch /chát /tung / tùng/

Thân .

-----------------
p/s: mình là unchunso bên box sáng tác nhé,ko phải bình ngố allien hay dùng nick mình tham gia box ktnc

**davidtrung** · 16-05-2006, 11:28 AM

Hảo lớ hảo lớ!! Mình đã tìm được nơi tâm huyết rồi. Cảm ơn các anh chị đã bỏ công post những hướng dẫn như vậy!

**lehangiang** · 22-12-2006, 01:49 PM

Xin đóng góp thêm một giai điệu nữa. Yêu cầu các nhạc công kia khi POST bài thì POST như tui nè cho dễ hiẻu :

Điệu này tên nó hình như là Blues hay Ballade gì đó dùng cho nhịp 2/4 & 4/4:

Lần sau các chú không có phần mềm soạn nhạc thì lấy PAINT vẽ cho dễ hiểu nhé