Thread: Một vài kiến thức căn bản về Blues

Lịch sử văn hóa nhạc Blues
Blues là một thể loại nhạc được sáng tạo ra trong hoàn cảnh cùng cực phải gánh chịu của những thế hệ người Mĩ đen .Nó bắt nguồn từ vùng nông thôn Mississipi Delta vào đầu thế kỉ 20.Được sinh ra đầu tiên từ những tiếng gọi hò trong công việc (arhoolies),Blues nguyên sơ là kiểu hát kể chuyện bằng việc solo của cá nhân cùng sự hỗ trợ của các nhạc cụ.Blues đã có những đóng góp có ý nghĩa đến sự phát triển của Jazz,Rock,Country và âm nhạc miền Tây.
Trước những năm 1920,loại nhạc Blues yêu cầu tính cá nhân riêng biệt trong lời ,cấu trúc hòa âm và hình thái giai điệu .Lời của Blues bao gồm một số khổ thơ 3 dòng đầy giai điệu (những khổ thơ three-line,trong mỗi khổ thơ bao gồm 1 dòng lặp lại của đoạn thơ và kết thúc sự lặp lại với dòng thơ cuối cùng ).Sự hài hòa dựa trên nền tảng của sự lặp lại mang tính dàn trải của những hợp âm(chord),với khuôn mẫu 12-bar (bar là một khuông nhạc ) dùng ba âm trưởng(major) của một gam.Mỗi khổ thơ trong lời bài hát thì tạo nên một đoạn điệp khúc 12-bar,với một bài blues khuôn mẫu thường có từ 4 đến 8 đoạn thơ.Giai điệu bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi những "blue notes" (âm thanh có thể hiểu như "bị uốn cong" hay sự đồng đều của các nốt thứ 3,5,7 trong gam trưởng).Blues notes mang âm hưởng xúc cảm vừa ngọt ngào vừa cay đắng .Mặc dù ca sĩ là tiêu điểm chính,những người biểu diễn vẫn thường có những đoạn solo ứng tấu đầy ngẫu hứng qua những hợp âm dàn trải của blues.Thêm vào đó ,người biểu diễn có thể đạt tới đỉnh điểm hoàn thành của sự ứng tấu ngẫu hứng vào câu cuối của bài hát bằng kiểu"hô và đáp lại".Một trong những phát hiện có giá trị cho âm nhạc là sự phát triển của kiểu "bottleneck slide" trong việc chơi guitar( kiểu chơi bao gồm một con dao để cào hay miếng thuỷ tinh hình cổ chai lên phím đàn guitar để kích thích tiếng rền rĩ và luyến ngắt.

Country blues: Là thể loại blues sớm nhất ,được biết đến như country blues và delta blues,là một sản phẩm của thế kỉ 19 ở vùng nông thôn phía Nam nước Mĩ ,đặc biệt là sau cuộc giải phóng nô lệ.Những ca sĩ và nghệ sĩ guitar hát rong (thậm chí cả những tay thổi harmonica),đa số là nam,đi từ vùng này sang vùng khác,hát về tình yêu,sự tự do,giới tính và những nỗi muộn phiền,tuyệt vọng của cuộc sống.Những nghệ sĩ quan trọng đầu tiên là Charlie Patton,Son House(người đã phát triển kĩ thuật miếng trượt bottleneck ),Robert Johnson

Classic Blue Khi những người Mĩ đen ở nông thôn di trú đến những nơi thành thị như Memphis hay New Orleans để tìm việc làm,blues đã trở thành một hiện tượng của thành thị.Classic hay Blues thành thị là sự kết hợp của ca sĩ nam hay nữ cùng các nhạc cụ như piano hay toàn bộ ban nhạc jazz(combo).Trên đà sự phổ biến rộng rãi của Urban blues,ngành công nghiệp âm nhạc bắt đầu xuất bản và có những chiến dịch tiếp thị cho những nhạc sĩ blues như W.C.Handy's"St.Louis Blues"(1914).Những bài hát này đã rất thành công đến nỗi những bài hát thật sự không phải blues cũng thêm từ blues vào tựa đề như để khẳng định cho sự phổ biến của Urban blues.
Ca sĩ đa tài của New York những năm 1920 Mamie Smith đã thu "Crazy Blues" phát động nên cuộc đua công nghiệp thu âm,đã đưa blues và jazz trực tiếp đến với khán thính giả người Mĩ Phi.Những bản thu âm này rồi cũng đã chứng tỏ được sự phổ biến của nó một cách rộng lớn trong cong chúng Mĩ,và những bản blues những người nghệ sị như Bessie Smith("Empress of the blues") ,Jelly Roll Morton,Getrude "Ma"Rainey,cùng Louis Amstrong đã thống trị mảnh đất âm nhạc này.Xuyên suốt đất nước,blues có mặt ở những sảnh khiêu vũ nhỏ,các quán rượu,rent parties,và những hắc điếm có máy nghe nhạc tự động,nơi những thể loại mơí như "barrelhouse" ,boogie-woogie được trình diễn bởi những nghệ sĩ piano như Clarence "Pine Top" Smith.

Electric Blues : Sau chiến tranh thế giới lần thứ 2,trung tâm của những hoạt động blues chuyển đến thành phố Chicago,nơi những nghệ sĩ như Muddy Waters,Riley "B.B"King , Buddy Guy đã gây ấn tượng bằng việc phát triển kĩ thuật guitar và thêm vào những điểm nhấn bằng trống.Suốt những năm 1950 thể loại này đã được những nghệ sĩ người da trắng tiếp nhận phát triển ,những giai điệu và bản thu blues được "cover" bởi những nghệ sĩ da trắng như Elvis Presley ,Bill Haley,chuyển biến giai điệu blues thành rock n roll.Một thập kỉ sau đó những nghệ sĩ người Anh như Rolling Stones.Led Zeppelin cùng Eric Clapton đã trở về với cội rễ của Blues như một nguồn gốc cho thể loại hard rock nặng nề ồn ào của họ.Mặc dù nhiều "nội lực" của blues đã bị chuyển thành rock,những giai điệu và những thể loại Blues,những người nghệ sĩ blues truyền thống như John Lee Hooker,Etta Baker,Junior Wells, Buddy Guy vẫn tiếp tục gặt hái được thành công lớn trong nghề nghiệp của họ.Blues cũng đã được phát triển như một sức ảnh hưởng chủ đạo trong âm nhạc đương đại ,như thể loại rock-edge của Robert Clay,như jazz nguyên thủy ở những nghệ sĩ như Wyton Marsalis .âm thanh zydeco và một số nhóm hát rap.

Các thể loại cụ thể của Blues

Chicago Blues được biết đến hiện nay như là "Classic Chicago Style" ,phát triển vào cuối những năm 1940 và đầu những năm 1950 ,nền tảng là Delta Blues,khuếch đại âm thanh và thêm vào những những văn cảnh nhỏ. Được bổ sung những âm thanh của drums,bass,và piano (thỉnh thoảng là saxophones) vào ban nhạc dây căn bản cùng sự thêm thắt của harmonica ,Chicago Blues đã tạo nên những hàng ngũ ban nhạc blues chuẩn mực hiện nay. Thể loại là sự pha trộn hài hòa của ca sĩ,nghệ sĩ guitar,nghệ sĩ dương cầm cùng những tay thổi harmonica như chuẩn mực của sự hòa nhạc. Những sự hoán vị sau này của thể loại đã diễn ra vào cuối những năm 1950 và đầu những năm 1960 với những "dòng máu mới" đưa việc lead guirtar cùa họ làm chủ đạo như B.B.King ,T-Bone Walker ,tạo nên thể loại thay thế phổ biến ở phía Tây(West Side) (thể loại có sự tham gia chặt chẽ của âm thanh chiếc kèn co và trên những đoạn giai điệu căn bản).Mặc dù có mang những nhịp điệu của rock và những giai điệu funk hiện đại vào những năm 80,90,Chicago Blues vẫn giữ những chuẩn mực Blues truyền thống được phát triển từ cuối những năm 1950 đầu những năm 60.

Country Blues Là một phác họa chân thực về cả chiều sâu lẫn chiều rộng cho thời kì nở hoa đầu tiên của những tay chơi guitar blues tài năng ,bao gồm solo, song đôi(duo) và sự trình diễn của những dàn nhạc dây .Thể loại này cũng đã tạo nên bước khởi đầu thuận lơi cho sự phát triển những thể loại đa sắc không chỉ ở điạ phương mà phong phú,đa dạng (Piedmont,Atlanta,Memphis,Texas,Acoustic,Chicago,D elta,Ragtime,folk,
songsters..v..v).Trong khi những dạng Piano Blues đầu tiên ,Classic Female Blues thường rơi vào thể loaị này ,Country Blues đã bắt đầu (nhưng không riêng biệt)là một kiểu đầy những âm thanh của các nghệ sĩ acoustic guitar ,bao gồm vô số các kĩ thuật ngón điêu luyện.Nhưng một số nghệ sĩ country-blues như Lightnin' Hopkins ,John Lee Hooker sau này đã thay đổi đột ngột sang guitar điện tử nhưng không làm mất bản sắc của Country Blues

to be continued...

hì trước đây em còn nhầm Blues với nhóm Blue đấy. Tại vì nó chỉ khác nhau mỗi chữ "s"

Pót cho bác imlang nghe thử 1 bài blues này.
http://www.box.net/public/b3ttjztd1b

Nhạc blues kinh điển thường đi theo chu kỳ accord 12:
bậc I/ bậc I/ bậc I/ bậc I/ bậc IV/ bậc IV/ bậc I/ bậc I/ bậc V/ bậc IV/ bậc I/ bậc I.
VD: nếu bài ở cung C trưởng, vòng accord sẽ là: C/C/C/C/F/F/C/C/G/F/C/C.

Về thang âm (scale), thường dùng pentatonic scale trong đó bậc 3, bậc 7 giảm xuống nửa cung:
VD: với C trưởng, thang âm blues thường dùng là C, Eb, F, G, Bb.

Về tiết nhịp, chuyển hành theo kiểu triplet.

Bác bài blues thường chậm, buồn, hát rên rỉ. Rock'n'roll tương tự như blues (gốc là từ blues mà!) nhưng nhanh, sôi động.

Nghe kỹ bài em pót, bác sẽ thấy những điều trên.