JANIS JOPLIN _ 1 HUYỀN THỌAI
Về Janis Joplin, người ta đã viết rất nhiều, nói rất nhiều. 1 cô bé bụi đời, bỏ trốn khỏi ngôi làng nhỏ bé, tù túng nơi cô được sinh ra… Cô bé xấu xí ấy, mặc dù số phận không dành cho cô nhiều ưu ái, đã trở thành 1 ngôi sao…người đàn bà trẻ mất đi trong hào quang với 1 cái chết được coi như tấm gương của giới trẻ thời ấy (hix rất tiếc đó là 1 tấm gương xấu)… 1 cô gái đã muốn cống hiến thật nhiều, đã hát thật khoẻ, đã yêu thật nhiều đàn ông, 1 cô gái đã say sưa thật nhiều, đã ao ước thật nhiều và đã được hưởng thật nhiều… 1 thế hệ làm ra vẻ tự do, 1 sự tự do vay mượn con đường của giới tính, của ma tuý, của sự chống đối chính trị, của tất cả những gì gây sợ hãi : để trả giá cho sự tự do ấy, người ta cần 1 nạn nhân!
33 năm sau cái chết của bà, chúng ta còn lại gì từ Janis? Đối với những phụ nữ cùng thời, sự hiện diện của bà có giá trị như 1 tấm gương cho họ noi theo. Trong thế giới Rock, bà đã mang vẻ đẹp não lòng và hơi ấm của những giai điệu blue đến cho thời đại của những cây guitar điện. Trong thế giới rocker nữ, bà là người phụ nữ da trắng đầu tiên làm cho sự xuất hiện của mình biến thành 1 lễ hội lớn của sex, vui vẻ và tàn nhẫn. Và trong lãnh vực này, ko 1 cô bé nào, kể cả trong phong trào New Wave, có thể bắt kịp.
Janis Joplin sinh ngày 19/1/1943 (chị cả của 3 người em) tạI Port Arthur, Texas, ngôi làng nhỏ nằm ngay biên giới với bang Louisiane. Cha của bà, Seth Joplin, đã là công nhân của 1 nhà máy làm đố hộp ở Texas trước khi trở thành kỹ sư của công ty Texaco. Là con gái trong 1 gia đình trung lưu, Janis luôn cảm thấy khó thở bởi cuộc sống xung quanh: «Ở Texas, tôi là 1 beatnik, 1 con bé kỳ quặc, và vì tôi chẳng có thành công gì, nên đối với cha mẹ tôi, tôi là 1 đứa con bị quên lãng» Bà nói vào năm 1968.
1 cô bé người Texas, không xinh nhưng tài năng và có 1 cá tính mạnh mẽ, luôn luôn mơ ước 1 cuộc sống khác, có thể làm gi?… vẽ, tận hưởng thiên nhiên, và nghe nhạc blue, tất nhiên rồi. Đấu tiên là Leadbelly, mà đối với Janis, đó mới là thứ âm nhạc đích thực, cao cấp hơn những âm thanh phát ra từ radio của gia đình… và Janis sớm biết đến Bessie Smith, người có ảnh hưởng to lớn đến Janis. «Trong suốt 10 năm đầu tiên khi tôi bắt đầu sự nghiệp, bà tiết lộ năm 1970, tôi đã hát y như Bessie Smith. Tôi đã bắt chước cô ấy, tôi hát lại tất cả những bài hát của cô ấy.» (Trích trong bài viết Janis reunes at Jefferson High bởi Chet Flippo, trong sách mang tên Janis của David Dalton, Simon và Shuster). Khi tất cả những điều đó ko còn đủ để giúp bà quên đi nỗi bất hạnh gia đình, nỗi bất hạnh đến từ cái xã hội mà bà ko thể nào chấp nhận, cô gái bé nhỏ từ bỏ tất cả và dấn thân vào chuyến phiêu lưu lớn; ban đầu, với 1 lý do rất dễ thương là đi học; sau đó, ko cần lý do lý trấu gì nữa. Vào thời đó, có cả ngàn thanh niên rời bỏ gia đình đi tìm 1 cuộc sống tự lập; và cũng như họ, Janis sống, tự nuôi thân bằng những công việc làm thêm bán thời gian, và thỉnh thoảng bằng trợ cấp thất nghiệp. NgườI ta thấy bà ở Austin, nơi bà học đại học, sau đó tại Houston, Venice, và cuối cùng là tại San Francisco. Thời ấy, bà đã bắt đầu sự nghiệp ca hát cùng với cây kèn harmonica và những nhạc công kiểu “bluegrass” trong những coffee houses mà tiền công thường chỉ là vài chai bia. Năm 1966, Janis sống tại San Francisco, và lọt vào mắt xanh của Chet Helms, ngườI cho thuê những studio tại Haight Ashbury.
Chet Helms là 1 tay hippie chính hiệu 100%: quê ở Texas, tự lăng xê mình vớI giớI hippie bằng cách tổ chức những cuộc biểu tình đòi hỏi sự hợp pháp hoá việc dùng ma tuý. Là nhà thơ, ca sĩ nhạc folk, nhà sản xuất, đó là 1 nhân vật của quấn chúng thời đại guitar điện. Vào lúc đó, Chet Helms là ông bầu của nhóm Big Brother and the Holding Company (Sam Andrew, Peter Albin, James Gurley, và sau đó có thêm sự góp mặt của Dave Getz). Nhóm chơi 1 loại nhạc rất… đi trước thời đại “Just hard and very free” (Sam Andrew); âm nhạc của họ, thật ra bị ảnh hưởng 1 chút dòng free jazz (đại diện là Pharoah Sander hay Cecil Taylor), nhưng được chơi bởi những nhạc cụ điện của rock. Tuy nhiên, những nhạc sĩ muốn phát triển nhóm theo ảnh hưởng của Jefferson Airplane người đã dành chỗ cho cô ca sĩ Signe Anderson trong ban nhạc toàn nam của ông. Chet Helms bị lôi cuốn bởi cô gái sấm sét này và đã lặn lội đi tìm cô. Janis chấp nhận 1 cách sung sướng lời đề nghị.
Từ trên trời rơi xuống giữa 1 nhóm nhạc sĩ mà bà chưa từng gặp gỡ, Janis hoà nhập với họ 1 cách dễ dàng đến ko ngờ. Janis và Big Brother bước vào bánh xe tuần hoàn của những buổi biểu diễn và những buổi trip festival. ngườI ta thấy họ hay có mặt tạI Avalon Ballroom và trong những câu lạc bộ nhỏ ở Bay Area. Thành công ko ngừng của họ lôi kéo sự chú ý của rất nhiều hãng đĩa. Nhưng bản thu âm đầu tiên của họ ko phải là 1 thành công trong lĩnh vực kinh tế lẫn nghệ thuật (vì được thực hiện trong những điều kiện quá tồi tệ); ban nhạc chia tay vớI Chet Helms. Người ta có thể thấy ban nhạc có ảnh hưởng rất lớn đến Janis, bà tiết lộ: “Chet nói với tôi rằng Big Brother đang tìm 1 ca sĩ, do đó tôi tự bảo mình phải liều 1 chuyến xem sao. Tôi ko biết chuyện gì đã xảy ra. Tôi hoàn toàn bùng nổ. Tôi chưa bao giờ hát như thế trước đó. Ban đầu tôi muốn chỉ hát 1 cách thật đơn giản, đứng tại chỗ, như vầy. Nhưng hát như thế trước 1 ban nhạc là điều ko thể thực hiện được, với nhịp độ và âm lượng ủa âm thanh. Chúng ta bắt buộc phảI hát thật lớn, phảI chuyển động 1 cách hoang dã khi chúng ta có tất cả những thứ đó sau lưng chúng ta. (hix, cái nì ko phải chỉ có các rocker mới cảm thấy. Đây cũng là chuyện mà các rock fan cảm thấy cần phải làm khi nghe) Và bây giờ, tôi ko thể có 1 phong cách khác nữa, tôi đã thử trở nên cool hơn, và ko hú lên nữa, nhưng chuyện đó chẳng bao giờ có hiệu quả cả..”

LinkBack URL
About LinkBacks

)… 1 cô gái đã muốn cống hiến thật nhiều, đã hát thật khoẻ, đã yêu thật nhiều đàn ông, 1 cô gái đã say sưa thật nhiều, đã ao ước thật nhiều và đã được hưởng thật nhiều… 1 thế hệ làm ra vẻ tự do, 1 sự tự do vay mượn con đường của giới tính, của ma tuý, của sự chống đối chính trị, của tất cả những gì gây sợ hãi : để trả giá cho sự tự do ấy, người ta cần 1 nạn nhân!
Reply With Quote






Bookmarks